01
สารเพิ่มคุณภาพคืออะไร
สารเพิ่มคุณภาพคือสารที่ผสมลงไปพร้อมกับน้ำมันพื้นฐาน เพื่อเสริมหรือเพิ่มความสามารถของน้ำมันหล่อลื่น โดยทั่วไปคิดเป็นสัดส่วนไม่มากเมื่อเทียบกับเนื้อน้ำมัน แต่เป็นตัวกำหนดว่าน้ำมันนั้นผ่านมาตรฐานระดับไหน
02
ชนิดและหน้าที่
- สารปรับปรุงดัชนีความหนืด (Viscosity Index Improver)โมเลกุลจะหดตัวตอนเย็นและพองตัวตอนร้อน ทำให้ความหนืดเปลี่ยนน้อยลงเมื่ออุณหภูมิเปลี่ยน เป็นหัวใจของน้ำมันเกรดรวม เช่น 5W-30
- สารกระจายเขม่า (Dispersant)จับเขม่าและตะกอนที่เกิดตอนเครื่องทำงานอุณหภูมิต่ำ ให้กระจายลอยอยู่ในน้ำมัน ไม่จับตัวเป็นก้อนสะสมในเครื่อง
- สารชะล้าง (Detergent)ทำงานที่อุณหภูมิสูง ป้องกันคราบเคลือบบนลูกสูบและแหวน พร้อมสะเทินกรดที่เกิดจากการเผาไหม้ ไม่ให้กัดกร่อนผิวโลหะ
- สารต้านการเกิดออกซิเดชัน (Antioxidant)ชะลอการทำปฏิกิริยากับออกซิเจน ซึ่งเป็นสาเหตุที่น้ำมันเสื่อม เกิดกรดและตะกอน จึงยืดอายุการใช้งานของน้ำมัน
- สารป้องกันสนิม (Rust inhibitor)เกาะผิวโลหะเป็นฟิล์มกันน้ำและออกซิเจน ป้องกันสนิมโดยเฉพาะช่วงที่จอดรถทิ้งไว้นาน
- สารต้านการสึกหรอ (Anti-wear)ทำปฏิกิริยากับผิวโลหะเกิดเป็นฟิล์มแข็งบาง ๆ รับแรงแทนในจังหวะที่ฟิล์มน้ำมันบางลง เช่น ตอนสตาร์ตเครื่อง
- สารป้องกันฟอง (Antifoam)ลดแรงตึงผิวของฟองอากาศให้แตกตัวเร็ว เพราะฟองอากาศทำให้ฟิล์มน้ำมันขาดและระบายความร้อนได้แย่ลง
- สารลดแรงเสียดทาน (Friction modifier)ลดสัมประสิทธิ์แรงเสียดทานระหว่างผิวโลหะ ช่วยเรื่องอัตราสิ้นเปลืองเชื้อเพลิงโดยตรง
- สารลดจุดไหลเท (Pour point depressant)ป้องกันไขจับตัวเป็นผลึกตอนอากาศเย็น น้ำมันจึงยังไหลได้ที่อุณหภูมิต่ำ
03
น้ำมันแต่ละประเภทใช้สารอะไรบ้าง
สูตรสารเพิ่มคุณภาพต่างกันตามงานที่น้ำมันต้องทำ นี่คือเหตุผลว่าทำไมห้ามใช้น้ำมันผิดประเภท เช่น เอาน้ำมันเครื่องไปเติมระบบเกียร์อัตโนมัติ
| สารเพิ่มคุณภาพ | น้ำมันเครื่อง | เกียร์ออโต้ (ATF) | เกียร์ธรรมดา (MTF) | น้ำมันเกียร์ | ไฮดรอลิก | เทอร์ไบน์ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| สารชะล้าง | ● | |||||
| สารกระจายเขม่า | ● | ● | ||||
| สารต้านออกซิเดชัน | ● | ● | ● | ● | ● | ● |
| สารต้านการสึกหรอ | ● | ● | ● | ● | ● | |
| สารป้องกันสนิม | ● | ● | ● | |||
| สารลดแรงเสียดทาน | ● | ● | ● | |||
| สารรับแรงกดสูง (EP) | ● | ● | ||||
| สารป้องกันฟอง | ● | ● | ● | ● | ● | ● |
| สารปรับดัชนีความหนืด | ● | ● | ● | |||
| สารลดจุดไหลเท | ● | ● | ● | |||
| สารช่วยซีลยาง | ● |
สังเกตว่าน้ำมันเกียร์อัตโนมัติมีสารช่วยซีลยางซึ่งน้ำมันเครื่องไม่มี และน้ำมันเกียร์ต้องมีสารรับแรงกดสูง (EP) ที่น้ำมันเครื่องไม่ได้ใส่มา
เรียบเรียงเป็นภาษาไทยจากข้อมูลทางเทคนิคของ SK Enmove (skzic.com) โดยได้รับอนุญาต · ค่ามาตรฐานอ้างอิงจาก SAE J300, SAE J306 และ ISO 3448